EGZAMIN GIMNAZJALNY DLA UCZNIÓW KLAS III GIMNAZJUM

Od roku szkolnego 2011/2012 egzamin gimnazjalny będzie przeprowadzany na nowych zasadach.

- Egzamin będzie sprawdzał opanowanie przez uczniów wiadomości i umiejętności określonych w wymaganiach ogólnych i szczegółowych zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego.

- Egzamin będzie się składał z takich samych części jak dotychczasowy, ale każda część będzie miała inną strukturę. Inaczej też będzie wyglądać zaświadczenie o szczegółowych wynikach egzaminu gimnazjalnego.

- Część egzaminu z języka obcego nowożytnego będzie podzielona na dwa poziomy: podstawowy i rozszerzony. Do sześciu języków obcych, z których obecnie można zdawać egzamin, dojdzie język ukraiński*.

Zasady ogólne

Egzamin gimnazjalny obejmuje wiadomości i umiejętności zawarte w wymaganiach określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego w odniesieniu do wybranych przedmiotów nauczanych w trzecim i wcześniejszych etapach edukacyjnych. Egzamin ma formę pisemną. Przystąpienie do egzaminu jest warunkiem ukończenia gimnazjum, ale nie określa się minimalnego wyniku, jaki zdający powinien uzyskać, toteż egzaminu nie można nie zdać.

Części egzaminu

Egzamin gimnazjalny składa się z trzech części: humanistycznej, matematyczno-przyrodniczej i części dotyczącej języka obcego nowożytnego.

Część humanistyczna składa się z zadań z zakresu języka polskiego oraz zadań z zakresu historii i wiedzy o społeczeństwie. Zadania z języka polskiego mogą mieć formę zamkniętą lub otwartą . Wśród zadań otwartych z języka polskiego znajduje się dłuższa wypowiedź pisemna. Zadania z historii i wiedzy o społeczeństwie mają formę zamkniętą.

Część matematyczno-przyrodnicza składa się z zadań z zakresu matematyki oraz zadań z zakresu przedmiotów przyrodniczych: biologii, chemii, fizyki i geografii. Zadania z matematyki mają formę zamkniętą lub otwartą. Zadania z przedmiotów przyrodniczych mają formę zamkniętą.

W części dotyczącej języka obcego nowożytnego gimnazjalista dokonuje wyboru jednego z siedmiu języków: angielskiego, francuskiego, hiszpańskiego, niemieckiego, rosyjskiego, ukraińskiego i włoskiego, z zastrzeżeniem, że gimnazjalista może wybrać tylko ten język, którego uczył się w gimnazjum jako przedmiotu obowiązkowego. Ta część egzaminu ma dwa poziomy: podstawowy i rozszerzony.

* Egzamin z języka ukraińskiego będzie można zdawać od roku szkolnego 2013/2014.

Przebieg egzaminu

W celu przystąpienia do egzaminu gimnazjalnego należy złożyć pisemną deklarację wyboru języka obcego. Deklarację składa się dyrektorowi gimnazjum nie później niż 20 września roku szkolnego, w którym gimnazjalista przystępuje do egzaminu. W imieniu uczniów niepełnoletnich deklarację składają ich rodzice lub prawni opiekunowie. Osoby pełnoletnie składają deklarację samodzielnie.

Egzamin odbywa się w kwietniu. Każdą część egzaminu przeprowadza się innego dnia. Części humanistyczna i matematyczno-przyrodnicza trwają po 150 minut. Część egzaminu z języka obcego nowożytnego trwa 60 minut na każdym z poziomów: podstawowym i rozszerzonym.

Wyniki egzaminu

Prace egzaminacyjne sprawdzają wykwalifikowani egzaminatorzy według jednolitych kryteriów. Po sprawdzeniu prac ustala się wyniki egzaminacyjne w następujących sześciu zakresach:

· język polski

· historia i wiedza o społeczeństwie

· matematyka

· przedmioty przyrodnicze

· język obcy nowożytny na poziomie podstawowym

· język obcy nowożytny na poziomie rozszerzonym.

Każdy zdający otrzyma zaświadczenie o szczegółowych wynikach swojego egzaminu. Dla każdego z powyższych zakresów będą podane dwie liczby: wynik procentowy oraz wynik centylowy.

· Wynik procentowy to odsetek punktów (zaokrąglony do liczby całkowitej), które zdający zdobył za zadania mierzące wiadomości i umiejętności z danego zakresu. Na przykład jeśli zdający za zadania matematyczne zdobył 23 punkty spośród 30 możliwych do zdobycia, to uzyska wynik procentowy równy 77.

· Wynik centylowy to odsetek liczby gimnazjalistów (zaokrąglony do liczby całkowitej), którzy uzyskali z danego zakresu wynik taki sam lub niższy niż zdający. Na przykład zdający, którego wynik centylowy w zakresie matematyki wynosi 85, dowie się, że 85% wszystkich gimnazjalistów uzyskało za zadania matematyczne wynik taki sam jak on lub niższy, a 15% gimnazjalistów uzyskało wynik wyższy. Wyniki egzaminacyjne są ostateczne i nie mogą być podważone na drodze sądowej.

Każdą część egzaminu przeprowadza się innego dnia.

Część humanistyczna odbędzie się 24 kwietnia 2012 r. (wtorek):

- z zakresu historii i wiedzy o społeczeństwie egzamin rozpocznie się o godzinie 9.00 i będzie trwał 60 minut

· dla uczniów (słuchaczy) ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi czas trwania egzaminu może zostać przedłużony nie więcej niż o 20 minut

- z zakresu języka polskiego egzamin rozpocznie się o godzinie 10.45 i będzie trwał 90 minut

· dla uczniów (słuchaczy) ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi czas trwania egzaminu może zostać przedłużony nie więcej niż o 45 minut

Część matematyczno-przyrodnicza odbędzie się 25 kwietnia 2012 r. (środa):

- z zakresu przedmiotów przyrodniczych (biologia, chemia, fizyka, geografia) egzamin rozpocznie się o godzinie 9.00 i będzie trwał 60 minut

· dla uczniów (słuchaczy) ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi czas trwania egzaminu może zostać przedłużony nie więcej niż o 20 minut

- z zakresu matematyki egzamin rozpocznie się o godzinie 10.45 i będzie trwał 90 minut

· dla uczniów (słuchaczy) ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi czas trwania egzaminu może zostać przedłużony nie więcej niż o 45 minut

Część z języka obcego nowożytnego odbędzie się 26 kwietnia 2012 r. (czwartek):

- na poziomie podstawowym egzamin rozpocznie się o godzinie 9.00 i będzie trwał 60 minut

· dla uczniów (słuchaczy) ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi czas trwania egzaminu może zostać przedłużony nie więcej niż o 20 minut

- na poziomie rozszerzonym egzamin rozpocznie się o godzinie 10.45 i będzie trwał 60 minut

· dla uczniów (słuchaczy) ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi czas trwania egzaminu może zostać przedłużony nie więcej niż o 30 minut.

Sprawdzian jest egzaminem przeprowadzanym w szóstej klasie szkoły podstawowej. Jest on powszechny i obowiązkowy co oznacza, że muszą do niego przystąpić wszyscy uczniowie - zarówno uczniowie szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży, jak i słuchacze szkół podstawowych dla dorosłych. Przystąpienie do sprawdzianu jest jednym z warunków ukończenia szkoły.
Sprawdzianu nie można nie zdać. Wynik ma znaczenie tylko informacyjne i nie powinien być podstawą do prowadzenia jakiejkolwiek selekcji. Każdy uczeń, który ukończył szkołę podstawową, niezależnie od wyników sprawdzianu musi być przyjęty do gimnazjum w swoim rejonie, jeśli nie ukończył 16 roku życia.
Uczniowie, którzy do sprawdzianu nie przystąpią w danym roku, muszą powtórzyć ostatnią klasę szkoły podstawowej i przystąpić do sprawdzianu w roku następnym.
Do sprawdzianu nie przystępują uczniowie z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym.
Na sprawdzianie badany i oceniany jest, poziom osiągnięć uczniów w zakresie pięciu obszarów umiejętności:
- czytania,
- pisania,
- rozumowania,
- korzystania z informacji,
- wykorzystywania wiedzy w praktyce.
Umiejętności te określono w standardach wymagań egzaminacyjnych będących podstawą przeprowadzania sprawdzianu w klasie szóstej szkoły podstawowej. Mają charakter ponadprzedmiotowy, co oznacza, że np. czytanie obejmuje nie tylko umiejętności odczytywania tekstów literackich, ale także wykresów, map itp., a zadania tak są skonstruowane, że sprawdzają umiejętności kształcone w obrębie różnych przedmiotów. Umiejętności te są:
- podstawowe dla tego poziomu kształcenia,
- ponadprzedmiotowe,
- niezbędne na wyższym etapie kształcenia (w gimnazjum) i przydatne w życiu codziennym.
Każdego roku sprawdzian przeprowadzany jest w kwietniu. We wszystkich szkołach w całej Polsce odbywa się on w tym samym dniu i o tej samej godzinie, w terminie ustalonym przez dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Informacja o terminie sprawdzianu zamieszczana jest na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i okręgowych komisji egzaminacyjnych.
Dla uczniów, którzy z przyczyn losowych lub zdrowotnych nie mogli przystąpić do sprawdzianu w ustalonym terminie w kwietniu, a także dla tych, którzy wtedy przystąpili, ale przerwali sprawdzian, dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej wyznacza dodatkowy termin. Dodatkowy sprawdzian odbywa się nie później niż do dnia 20 sierpnia danego roku, w miejscu wskazanym przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej.
Sprawdzian organizują i przeprowadzają na "swoim" terenie okręgowe komisje egzaminacyjne zazwyczaj w macierzystej szkole ucznia (słuchacza). Tylko w sytuacjach wyjątkowych sprawdzian może być przeprowadzony w innej placówce wskazanej przez właściwą okręgową komisję egzaminacyjną. Również w przypadku dodatkowego terminu miejsce przeprowadzenia sprawdzianu wskazuje dyrektor odpowiedniej okręgowej komisji egzaminacyjnej.
Miejsce, w którym przeprowadzany jest sprawdzian musi spełniać warunki określone przepisami bhp, zapewniać piszącym samodzielność pracy. Szczegółowo organizację sprawdzianu i jego przebieg określa rozporządzenie o ocenianiu oraz procedury ustalone przez dyrektorów CKE i OKE.
Na sprawdzianie każdy uczeń otrzymuje taki sam zestaw zadań wraz z kartą odpowiedzi (zwany arkuszem egzaminacyjnym). Zestawy do przeprowadzania sprawdzianu przygotowują okręgowe komisje egzaminacyjne, a o tym, jaki zestaw będą rozwiązywać uczniowie decyduje dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Przykładowe zestawy zadań zamieszczone są w Informatorach.
Sprawdzian rozpoczyna się punktualnie o godzinie wyznaczonej przez dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Sprawdzian trwa 60 minut i jest to czas, który przeznaczony jest na rozwiązywanie zadań. Przed przystąpieniem do wykonywania zadań uczeń koduje swój zestaw zgodnie z poleceniem przewodniczącego szkolnego zespołu egzaminacyjnego lub zespołu nadzorującego oraz zapoznaje się z informacjami z pierwszej strony zestawu do przeprowadzania sprawdzianu. Czas poświęcony na zapoznanie się ucznia z tymi informacjami oraz czas kodowania nie są wliczane do czasu sprawdzianu!
Dla uczniów (słuchaczy) z dysfunkcjami czas trwania sprawdzianu może być przedłużony nie więcej niż 30 min.
Rozwiązane przez ucznia zadania otwarte sprawdzianu sprawdzane i punktowane są przez specjalnie przygotowanych i przeszkolonych egzaminatorów okręgowych komisji egzaminacyjnych, wpisanych do ewidencji . Egzaminatorów powołuje dyrektor OKE. Egzaminatorzy nie mogą sprawdzać prac uczniów ze szkoły, w której są zatrudnieni.
Wynik sprawdzianu to suma punktów uzyskanych za wykonanie zadań otwartych i zamkniętych. Wyniki sprawdzianu ustala okręgowa komisja egzaminacyjna. Ustalony wynik jest ostateczny.
Maksymalnie na sprawdzianie można uzyskać 40 punktów. Łączną liczbę punktów uzyskaną na sprawdzianie przeprowadzonym w 2002 roku wpisywano na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej. Obecnie, tj. od 2003 r. wyniku sprawdzianu nie odnotowuje się na świadectwie szkolnym.
W przypadku stwierdzenia niesamodzielnego rozwiązywania zadań przez ucznia lub jeżeli uczeń zakłóca prawidłowy przebieg sprawdzianu w sposób utrudniający pracę pozostałym uczniom, przewodniczący szkolnego zespołu egzaminacyjnego przerywa sprawdzian i unieważnia go. Informację o przerwaniu i unieważnieniu sprawdzianu ucznia zamieszcza się w protokole. Natomiast w przypadku stwierdzenia podczas sprawdzania pracy niesamodzielnego rozwiązywania zadań przez ucznia, dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej unieważnia sprawdzian tego ucznia. W zaistniałych przypadkach uczeń przystępuje ponownie do sprawdzianu w terminie ustalonym przez dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, nie później niż do dnia 20 sierpnia danego roku, w miejscu wskazanym przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej. Jeżeli w trakcie ponownego sprawdzianu sytuacja powtórzy się, w zaświadczeniu o szczegółowych wynikach sprawdzianu dla danego ucznia, w miejscach przeznaczonych na wpisanie wyników uzyskanych ze sprawdzianu wpisuje się „0”.
Każdy uczeń otrzymuje od okręgowej komisji egzaminacyjnej zaświadczenie o szczegółowych wynikach sprawdzianu przeprowadzanego w ostatnim roku nauki w szkole podstawowej. Uczeń (słuchacz) lub jego rodzice (prawni opiekunowie) zaświadczenie o wynikach sprawdzianu odbierają w szkole.
Od 2003 r. na prośbę ucznia (słuchacza) lub jego rodziców (prawnych opiekunów) sprawdzona i oceniona praca ucznia jest udostępniana uczniowi (słuchaczowi) lub jego rodzicom (prawnym opiekunom) w miejscu i czasie wskazanym przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej.